زعفران و خواص درمانی آن

زعفران” یک ادویه (چاشنی) معروف خاورمیانه است و برای درمان افسردگی خفیف تا متوسط، مؤثر میباشد. برحسب یک مطالعه در مجله “اتنوفارموکولوژی” اختلالهای افسردگی، هر ساله حدود ۱۹ میلیون آمریکائی را تحت تأثیر قرار میدهد. افرادیکه افسرده هستند، ممکن است اضافه وزن یا کاهش وزن زیاد، خواب آلودگی یا بیخوابی، احساس بی ارزشی، کاهش رغبت در فعالیت هائی که در گذشته لذتبخش بوده، اشکال در فکر کردن و تمرکز، خلق غمگین مداوم، فکر خودکشی یا مرگ را تجربه کنند. احتمال افسردگی در زنان، دوبرابر مردان است. افرا مبتلا به سایر بیماریها از قبیل بیماری قلبی، اختلالهای هورمونی، پارکینسون، دیابت و آلزایمر نیز با احتمال بیشتری از افسردگی رنج میبرند. افسردگی بهطور معمول، با ترکیبی از رواندرمانی و داروها، معالجه میشود. “فلوکستین” و “پاروکستین” ضد افسردگی هائی هستند که سطح “سروتونین” را در مغز، افزایش میدهند و باعث بهبود خلق میشوند. اغلب ممکن است بیشتر از یک نوع دارو بهطور همزمان برای کمک به تسکین افسردگی تجویز شود. هرچند برخی افراد نمیتوانند اثرهای جانبی داروهای ضدافسردگی را تحمل کنند؛ این اثرها ممکن است شامل اضطراب، از دست دادن اشتها و اختلال در عملکرد جنسی باشد. “زعفران” یک ادویه مربوط به آشپزی است که در بسیاری از غذاهای خاورمیانه مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین در طب سنتی ایران باری تسکین دردهای معده، کمکردن درد ناشی از سنگهای اولیه و درمان افسردگی، مورد استفاده قرار میگرفته است. برخی مطالعه ها اظهار مینماید “زعفران” ممکن است خواص ضد سرطان و افزایش دهنده حافظه نیز داشته باشد. مانند سایر داروهائی که برای درمان افسردگی استفاده میشود، “زعفران” ممکن است اثر ضدافسردگی خود را با افزایش سطح مواد شیمیائی خاصی در مغز شامل “سروتونین” اعمال کند. در مطالعه جدید، اثرهای “زعفران” با “فلوکستین” روی نشانه های افسردگی خفیف تا متوسط مقایسه شده است. ۳۸ نفر، ۱۸ تا ۵۵ ساله، ۶ هفته مورد آزمایش قرار گرفتند. به شرکت کنندگان، ۳۰ میلیگرم عصاره خشک “زعفران” استاندارد شده یا ۲۰ میلیگرم “فلوکستین” در روز داده شد. نشانه های افسردگی با استفاده از مقیاس “همیلتون”، درجه بندی شد و نشانه ها قبل از مطالعه و همچنین یک، دو، چهار و شش هفته بعد، مورد بررسی قرار گرفت. در پایان مطالعه، هر دو درمان “زعفران” و “فلوکستین”، بهبود معنی داری در نشانه های افسردگی نشان دادند. هیچ تفاوتی در میزان بهبودی دو گروه مشاهده نشد. کثرت وقوع اثرهای جانبی در هر دو گروه، مشابه بود. اگرچه هیچ گزارش اختلال عملکرد جنسی، لرزش یا تعریق در گروه “زعفران” مشاهده نشد. این اولین مطالعهٔ علمی برای بررسی استفاده از “زعفران” در درمان افسردگی است؛ در حالیکه یافته ها امیدبخش است. مطالعه های بیشتری برای ارزیابی بیخطر بودن و تأثیر “زعفران: به عنوان جانشین “فلوکستین” مورد نیاز است.

مجید کرامتی مقدم ; ۱٢:٤٦ ‎ق.ظ ; شنبه ٢٥ تیر ۱۳٩٠